Liliowce Hemerocallis pochodzą z Azji Wsch., gdzie zasiedlają przeważnie wilgotne łąki. Swym zasięgiem obejmują ogromny obszar: od Amuru na północy po płd. Chiny i od wysp japońskich na wschodzie po Kaukaz na zachodzie. Liliowców z rodziny liliowcowatych Hemerocallidaceae nie należy mylić z liliami Lilium.

Liliowce to piękne i eleganckie byliny, które doskonale zaadoptowały się w naszej części Europy. Dzięki krótkiemu kłączu i mięsistym korzeniom sięgającym 60-80 cm w głąb gleby, świetnie znoszą suszę. O ich urodzie decydują głównie okazałe kwiaty skupione po kilka sztuk na jednym pędzie. Szczególnie efektowne są starsze okazy, które kwitną bardzo obficie.

Walory dekoracyjne mają także liście – równowąskie, łukowato wygięte, tworzące duże kępy „rozwichrzonych czupryn". Niedawno pojawiły się odmiany o jasno prążkowanych liściach, dzięki czemu rośliny zdobią rabaty przez cały sezon wegetacyjny. Dodatkową zaletą liliowców jest ich bardzo wczesny rozwój na wiosnę: już w końcu marca osiągają wysokość 15-20 cm, stanowiąc piękne tło dla wcześnie zakwitających roślin cebulowych. Liści tych nie atakują ślimaki, ale na ich walorach smakowych poznały się nasze sarny i jelenie.

 

 

Niezwykłe cechy liliowców

- pojedynczy kwiat żyje tylko jeden dzień i jest otwarty maksymalnie 16 godzin. Znane są gatunki, których kwiaty otwierają się tylko na jedną noc. Komponując rabatę, należy pamiętać, że kwiaty zawsze zwracają się w kierunku słońca.

- długie kwitnienie: kwiatami liliowców można cieszyć się prawie przez cztery miesiące. Większość odmian rozwija się w czerwcu i lipcu, ale niektóre, m.in. liliowiec Middendorffa H. middendorffii i 'First Blood' zakwitają już w maju, inne zakwitają powtórnie jesienią. Kwitnienie pojedynczej odmiany trwa 4-8 tygodni. Duże kępy zawiązują nawet po kilkaset kwiatów i mogą kwitnąć nawet kilka tygodni.

- bajeczna kolorystyka: odmiany mają niemal pełną skalę barw – od prawie białej, poprzez różne odcienie żółci, różu, czerwieni, aż po tak mocno wysycone czerwienie, że sprawiają wrażenie niemal czerni. Niektóre płatki są też dwubarwne (z paskiem lub z kontrastowym oczkiem w różnorodnych zestawieniach kolorystycznych).

- bogactwo kształtów: kwiaty zwykle mają po 6 płatków. Obok klasycznych lejkowatych oraz dzwonkowatych występują formy gwiaździste, czarkowate, pajęcze, pełne i półpełne (mają wtedy po 8-12 płatków). Dodatkowo brzegi płatków mogą być ząbkowane lub fryzowane, niekiedy tworzą rodzaj falbanki lub przypominają girlandy. Niektóre przyjemnie pachną, np. 'ChicagoQueen', 'StrawberryCandy' czy liliowiec cytrynowy. Aromat kwiatów szczególnie intensywny jest nocą i wieczorami.

- wielka różnorodność form pozwala zastosować je w każdym ogrodzie. Można wybrać rośliny miniaturowe od 20 cm wys. lub olbrzymy do 150 cm. Wielkość kwiatów waha się od 3 cm średnicy, do prawie 40-cm. Wiele odmian ma częściowo zimozielone liście, ale te w naszym klimacie są znacznie delikatniejsze.

- niebywała odporność na wiele elementów środowiska. Powodem są prawdopodobnie ich archaiczne cechy, które nawiązują do dawnych przodków roślin jednoliściennych. Zakwitają zarówno w cieniu, jak i w pełnym słońcu. W zasadzie nie imają się ich żadne choroby ani szkodniki i mają niewielkie wymagania uprawowe. Adaptują się do różnych warunków klimatycznych i tolerują różnorakie gleby − od lekkich piaszczystych po gliniaste i torfiaste. Wiele odmian na średnio zasobnych glebach nie potrzebuje praktycznie żadnych zabiegów.

- długowieczność niezwykła jak na byliny. W południowo-wschodniej Polsce spotyka się okazy rosnące wśród gęstej darni w miejscach dawno nieistniejących już wiosek.

- łatwość i szybkość rozmnażania:  można je dzielić o każdej porze wiosny, lata lub jesieni. Kwiaty właściwie nie są im do rozmnażania niezbędne, bo dzięki spichrzowym korzeniom reprodukcja dokonuje się także w glebie, czyniąc je niemal wiecznymi.

 

Liliowiec Lilium (zdj.: Fotolia.com)

 

Kolorowe odmiany liliowców

Bajecznie kolorowe kwiatynowych odmian w niczym nie przypominają jakiegokolwiek istniejącego w przyrodzie gatunku HemerocallisW naturze znane są tylko liliowce o kwiatach żółtych, pomarańczowych i żółtobrązowych, charakteryzujące się delikatną strukturą płatków. Dzięki wielkiej zmienności tych roślin, łatwości w ich krzyżowaniu, a przede wszystkim skomplikowanym laboratoryjnym zabiegom hodowlanym, uzyskano nowe oryginalne mieszańce. Poszerzyły one ogromnie skalę barw i form kwiatów. Uzyskano żywsze, bardziej nasycone barwy oraz znacznie mocniejszą budowę liści, łodyg i płatków, dzięki czemu rośliny lepiej znoszą wiatr i deszcz.

 

Liliowce idealne do ogrodu

Jakie liliowce polecić do uprawy w ogrodzie? Projektanci nowoczesnych ogrodów, propagujący naturalistyczne łąki kwietne, chętniej sięgają po gatunki liliowców, które najczęściej komponują z roślinami wilgociolubnymi: krwawnicą, przywrotnikiem, kozłkiem, śmiałkiem czy bodziszkiem. Tradycyjnie sadzi się jednak przede wszystkim odmiany zwykle wzdłuż ścieżek lub brzegów oczek wodnych. Można wtedy łączyć je z kosaćcami, żurawkami, czosnkiem, łubinem ogrodowym i piwoniami. W cienistych miejscach ładnie zestawione z kępami paproci, funkii, języczki i rodgersji gwarantują nie tylko efekt podczas kwitnienia, ale również ciekawy kontrast ulistnienia, kiedy byliny już przekwitną.