Kolekcjonerem zielonych figur był żyjący przeszło 500 lat temu król Anglii Henryk VII. Jego ogrody pełne były chartów, jeleni, niedźwiedzi, tyle że bukszpanowych. Sztuka modelowania krzewów była najbardziej znana w ogrodach renesansowych i barokowych. Zabieg ten obejmował zarówno tworzenie zwierząt i ludzi, jak i proste strzyżenie żywopłotów oraz wycinanie figur geometrycznych, na przykład kul, stożków, sześcianów. 

Sztuka ozdobnego przycinania krzewów jest popularna do dziś, w Wielkiej Brytanii nazywa się ona topiary. Zielone figury spotkać można m.in. w starych wiejskich ogrodach arystokratycznych. Są to prawdziwe dzieła sztuki pielęgnowane pieczołowicie przez pokolenia artystów ogrodników. We własnoręcznym ich stworzeniu przydatne będą np. nożyce do żywopłotu marki Fiskars z linii PowerGear™X  – np. model HSX92Odpowiednie wyważenie i lekka konstrukcja wspomnianych nożyc zapewniają precyzyjną i skuteczną pracę. Zaletą produktów z linii PowerGear™ X jest również unikalny system dźwigniowy zwiększający siłę cięcia 3 razy, uzupełniany przez ostre, wykonane z wysokiej stali ostrza.

Nożyce do żywopłotu HSX92 PowerGear™ X /(zdj.: Fiskars)

Nie trzeba być jednak angielskim lordem, aby mieć kolekcję zielonych figur, bo może ją stworzyć każdy, kto wykaże się dostateczną wytrwałością i dobrymi chęciami. Pożądaną formę możemy uzyskać z gotowych szablonów – większość można przygotować samodzielnie. Niekiedy przystrzyżone na gotowo krzewy można kupić w sklepie ogrodniczym.

Zielone figury pasują bardzo dobrze do tych ogrodów, w których są już inne założenia z formowanych roślin, np. żywopłot czy obwódki. Te małe dzieła sztuki dobrze wyglądają w ogrodach formalnych, gdzie podkreślone są surowe formy. Rośliny eksponujemy w widocznych miejscach, najlepiej tematycznie, np. żabę można umieścić w okolicy stawu, a pawia przed domem.

 

Formujemy!

Do formowania najlepsze są bukszpan i cis. Oba krzewy odznaczają się wysoką zdolnością odrastania i gęstym ulistnieniem. Ponadto są wiecznie zielone, a więc ozdobne cały rok. Godne polecenia są również ostrokrzew, ligustr, cyprysik i żywotnik. Do tworzenia większych figur nadają się buk i grab. Drzewa te odznaczają się pięknym jesiennym wybarwieniem. Niestety, ich liście nie nadają się do odwzorowywania drobnych szczegółów. 

Sekator dwuręczny PowerGear™X / (zdj.: Fiskars)

Pierwsze noworoczne cięcie wykonujemy w połowie maja, po wybiciu nowych pędów. Kolejne cięcia mają charakter typowo korygujący, a wykonujemy je co 4-6 tygodni. Do wykonania obu zabiegów przydadzą się nam nożyce do żywopłotu, a jako uzupełniające narzędzia: sekator dwuręczny służący do cięcia grubszych gałęzi, konarów oraz sekator jednoręczny nożycowy do cięcia świeżych gałązek. Dodatkowo, w przypadku suchych gałązek doskonale sprawdzi się sekator kowadełkowy. Cechą wspólną dla wszystkich sekatorów marki Fiskars jest lekka i trwała konstrukcja oraz ergonomiczna rękojeść, dzięki którym nawet długa praca będzie przyjemna i skuteczna.

Częstotliwość zależy w dużym stopniu od siły wzrostu konkretnej odmiany czy gatunku. Im częściej przycinamy, tym silniej rośliny się krzewią. Efektem ubocznym takiego postępowania jest to, że krzewy wymagają częstszego nawadniania i zasilania. Strzyżenie wykonujemy w pochmurny dzień, aby skaleczone pędy nie zostały poparzone przez słońce. Ostatnie cięcie wykonujemy nie później niż pod koniec sierpnia. Możemy też użyć małych akumulatorowych nożyc, którymi wygładza się powierzchnię cięcia.

Sekator kowadełkowy PowerGear™X – idealny do przycinania suchych i drobnych gałązek / (zdj.: Fiskars)

Formujemy kule bukszpanowe

Wiosną powinniśmy zaplanować formowanie krzewów bukszpanu zawsze zielonego Buxus sempervirens. Roślina ta wytworzyła już dorodne przyrosty, które zaczynają drewnieć. Cięcie polega na skróceniu przyrostów jednorocznych minimum o połowę. Zabieg ten zmusi rośliny do ponownego wzrostu i do wytworzenia kolejnych letnich przyrostów, które są krótsze od wiosennych.

Jeżeli chcemy uformować kulę z bukszpanu wiecznie zielonego, najlepiej zastosować szablon z tektury, który nakładamy na roślinę. W przycinaniu niezastąpione będą ręczne lub elektryczne nożyce. Zabieg rozpoczynamy od dołu, a kończymy na górze. Po wykonaniu cięcia oczyszczamy krzewy z resztek pędów, wygrabiamy je dokładnie wokół rośliny, następnie dokarmiamy bukszpan nawozem wieloskładnikowym, równomiernie rozsypując go dookoła rośliny. Potem obficie podlewamy.