Pochodząca z krajów Dalekiego Wschodu aktinidia pstrolistna jest świetnym przykładem pnącza owocowego o bogatych walorach ozdobnych. Mimo że gatunek ten nie jest jeszcze powszechnie spotykany, to jego popularność w ostatnich latach szybko wzrasta ze względu na wyjątkowy smak i wartości odżywce owoców, które przypominają egzotyczne kiwi.

W sprzedaży dostępnych jest kilka odmian aktinidii pstrolistnej. Jedną z bardziej interesujących nowości jest czeska odmiana ‘Vitakola’ wprowadzona na rynek w 2015 r. przez szkółkę CLEMATIS Źródło Dobrych Pnączy z Pruszkowa. Została ona zgłoszona w zeszłym roku do Konkursu Roślin Nowości wystawy „Zieleń to Życie”, gdzie zdobyła wyróżnienie.

Rośliny rozpoczynają owocowanie w 3.-4. roku uprawy. Do wydania owoców potrzebny jest zapylacz, np. polska odmiana ‘Adam’ tworząca wyjątkowo ładne trójbarwne liście. Jedna roślina męska wystarcza do zapylenia 6-8 rosnących w pobliżu roślin żeńskich. Aktinidia pstrolistna wymaga stanowisk ciepłych, nasłonecznionych, osłoniętych od wiatru. Preferuje gleby wilgotne, ale dobrze zdrenowane, przepuszczalne, żyzne, o odczynie lekko kwaśnym lub obojętnym. Zimą wytrzymuje spadki temperatur do około -34°C (strefa 4), ale jest wrażliwa na późne majowe przymrozki. W okresach suszy rośliny trzeba systematycznie podlewać.

Nawożenie najlepiej rozpocząć dopiero w drugim roku po posadzeniu, stosując 2-3-krotnie wieloskładnikowy nawóz mineralny w dawce od 10 g pod młode rośliny, do 20 g pod starsze. Zasilanie przeprowadza się od połowy maja do końca czerwca. Nie warto przyspieszać terminu nawożenia, bo zabieg pobudza rośliny do intensywnego wzrostu, narażając młode pędy na uszkodzenia spowodowane późnowiosennymi przymrozkami.

Aby uzyskać wysokie plonowanie, aktinidię najlepiej posadzić przy konstrukcji z drutu rozpiętego między słupkami lub przy ażurowym ogrodzeniu (np. przy siatce) oraz odpowiednio ciąć (ale nie wiosną, bo wtedy silnie „płacze”), tak aby uzyskać pionowy przewodnik i odchodzące od niego poziomo silne pędy. Aktinidia owocuje na pędach 2- i 3-letnich, które po wydaniu owoców należy usuwać w trakcie cięcia zimą, pozostawiając pędy następcze.

 

Aktinidia pstrolistna – uprawa i pielęgnacja

Vitakola’ to odmiana żeńska o wysokiej plenności i mrozoodporności. Pnącze wspina się do 3-4 m wysokości, owijając się swoimi długimi pędami wokół podpór. Roślina szczególnie efektownie prezentuje się w maju, gdy młode, soczyście zielone liście częściowo wybarwiają się na biało, a później na różowo, tworząc trójkolorową mozaikę.

Pstre liście zaczynają pojawiać się w 2.-3. roku po posadzeniu, a najwięcej przebarwień tworzy się na pędach dobrze oświetlonych. Barwne plamy z czasem powoli zielenieją i zanikają. W maju na pędach rozwijają się pojedyncze białe kwiaty o średnicy 1,5-2 cm. Mają lekko cytrynowy zapach.

Owoce są duże, owalne, mają 4-4,5 cm długości, czasem są lekko spłaszczone, zielonożółte, dojrzewają w sierpniu, po dojrzeniu opadają. Są smaczne, aromatyczne, soczyste. Zawierają szereg cennych dla zdrowia substancji odżywczych i minerałów oraz witamin: C, PP, A1, B1, B2.