Rośliny miododajne nazywane są pszczelarskimi. Mają one wykształcone miododajne kwiaty o różnorodnych kolorach i zapachach. Ze względu na swój atrakcyjny wygląd i woń, przyciągają do siebie owady, w tym także pszczoły. Roślina miododajna charakteryzuje się długim okresem kwitnienia. Dostarcza pszczołom składników pokarmowych, służących do produkcji miodu.

Czy wiesz, jakie rośliny są miododajne? Jeżeli masz w swoim pobliżu pasiekę, warto wysiać w ogrodzie nasiona kwiatów miododajnych. Każdy pszczelarz będzie ci za to wdzięczny. Coraz bardziej popularne stają się w Polsce kwieciste łąki. Wysiewane są na nich miododajne rośliny, z których pszczoły będą mogły zbierać nektar, pyłek lub spadź. Chcesz mieć u siebie w ogrodzie rośliny miododajne? Przykładowe gatunki do hodowli znajdziesz w poniższym tekście.

Spis treści:

  1. Rośliny miododajne: czym są?
  2. Rośliny miododajne: drzewa
  3. Rośliny miododajne: krzewy
  4. Rośliny miododajne: zioła
  5. Które rośliny miododajne są najlepsze?

Rośliny miododajne: czym są?

Rośliny miododajne posiadają długo i intensywnie kwitnące kwiaty. Są one wykorzystywane przez pszczoły do wabienia tych owadów. Istotą procesu jest dostarczenie pożytecznym owadom składników pokarmowych. Kwiaty miododajne są dla pszczół źródłem surowca do produkcji miodu.

Rośliny nektarodajne dostarczają w swych kwiatach nektaru, a rośliny spadziodajne na liściach i pędach wytwarzają spadź. Rośliny miododajne dla pszczół, to także gatunki pyłkodajne. Pszczoły zbierają: nektar, spadź i pyłek kwiatowy. Na bazie tych składników produkują miód.

Rośliny miododajne są pożyteczne dla pszczół, ale także stanowią walory dekoracyjne dla człowieka. Pięknie wyglądają kwietne łąki, stające się już nawet atrakcją turystyczną. W ogrodach, kwiaty miododajne zachwycają różnorodnością barw, kształtów i zapachów. Cenne są także rośliny stosowane w ziołolecznictwie. Miododajne rośliny mogą być także dekoracją balkonów, tarasów i altanek.

Wraz z intensywną działalnością człowieka, zniszczeniu ulega bioróżnorodność gatunkowa. Rośliny chronione z czasem giną całkowicie. Rozwijający się przemysł i stosowanie środków ochrony roślin – pestycydów, szczególnie w czasie kwitnienia roślin, przyczynia się do wymierania całych rojów pszczelich, a także innych owadów zapylających. Pszczoły są niezwykle narażone. Taka sytuacja jest też zagrożeniem dla człowieka. Do zapylenia większości roślin wymagany jest udział owadów. Bez nich przestałyby istnieć warzywa, owoce i kwiaty.

Aby pszczoły mogły żyć, trzeba więc hodować rośliny miododajne w ogrodzie. Dobrze jest tworzyć dla nich specjalne łąki kwieciste oraz budować domki dla owadów. Aby polepszyć stan środowiska i zwiększyć populację owadów pożytecznych, warto zwrócić uwagę na czas wykonywania oprysków. Najlepiej robić je poza okresem kwitnienia, a także wieczorem, gdy pszczoły przebywają już w ulu.   

Rośliny miododajne: drzewa

Rośliny miododajne to także drzewa. Cechują się one różną wydajnością miodową i pyłkową. Do miododajnych drzew należy: jarząb pospolity, surmia, kasztanowiec zwyczajny, klon: jawor, polny i pospolity, lipy: drobnolistna i szerokolistna, robinia akacjowa, wierzba oraz śliwa domowa.

Lipa drobnolistna to najbardziej miododajne drzewo. Jest ona jednak wrażliwa na warunki atmosferyczne. Wytwarzaniu dużych ilości nektaru nie sprzyjają susze, wiatry i chłody. Kwiaty pojawiają się w drugiej połowie czerwca i są cenne dla pszczół. Ponadto są one surowcem farmaceutycznym o działaniu napotnym i przeciwgorączkowym. Miód lipowy również wykazuje takie lecznicze właściwości. Jarząb pospolity, klony i wierzba mają spośród drzew największe wydajności pyłkowe. Wahają się one od 45 do 50 kg/ha.

Wczesną wiosną największym pożytkiem dla pszczół są kwitnące drzewa owocowe. Pozwalają one po zimie odżywić pszczeli rój. Największy plon uzyskuje się wtedy, gdy ule znajdują się w okolicy sadów. Śliwa domowa kwitnie najwcześniej – w marcu i kwietniu. Jej wydajność miodowa to 10 kg/ha. Jabłonie zakwitają w maju i czerwcu, dostarczając 20 kg/ha nektaru. Wiśnia ma wydajność miodową w granicach 40 kg/ha.

Rośliny miododajne: krzewy 

Rośliny miododajne w ogrodzie i okolicach łąk, to także krzewy i krzewinki. Należą do nich takie gatunki jak: berberys, czeremcha zwyczajna, głóg dwuszyjkowy, ligustr pospolity, kłokoczka południowa, kruszyna pospolita, malina, czarna porzeczka, róża i śnieguliczka biała. Bardzo dużą wydajność miodową – 190 kg/ha, posiada ostatnia z nich. Śnieguliczka jest gatunkiem mrozoodpornym i spokojnie wytrzymuje susze. Tworzone są z niej żywopłoty.

Malina kwitnie w stanie dzikim co dwa lata. Osiąga wydajność od 50-200 kg/ha. Gatunek uprawiany w ogrodzie ma kwiaty każdego roku. Wydajność miodowa jest większa, wynosi 150-200 kg/ha. Późnym pożytkiem dla pszczół jest kwitnący od sierpnia do października wrzos. Im bardziej wilgotna gleba, tym nektaru osiągnie się więcej. Krzewy wrzosowe rosną w lesie i na skrajach łąk. Można uprawiać je także w skalnym ogrodzie i w doniczkach na balkonie.

Rośliny miododajne: zioła 

Rośliny miododajne to przede wszystkim zioła. Różnorodne gatunki miododajnych kwiatów można znaleźć na dzikich łąkach, w lasach, ale także w przydomowych ogródkach i na balkonach. Zachwycają one barwami i kształtami kwiatostanów. W większości pięknie pachną, dzięki czemu wabią do siebie pożyteczne owady. Kwitną przez długi czas. Często, gdy jedne przekwitają, pojawiają się kwiaty na innych roślinach. Pozwala to uzyskać ciągłość dostępności surowców do produkcji miodu, od wiosny, aż do jesieni.

Miododajnych roślin zielnych jest bardzo dużo. Do najbardziej popularnych należą: facelia błękitna, gryka zwyczajna, ogórecznik lekarski, kocimiętka właściwa, nostrzyk biały, koniczyny, lucerna, mniszek lekarski, nawłoć pospolita, chaber bławatek, świerzbnica polna, rzepak, mięta, melisa, macierzanka zwyczajna, nawłocie, oset, pierwiosnek, wyka ptasia i żywokost lekarski.

Wśród roślin zielnych największą wydajność miodową mają:

  • chaber bławatek (300 kg/ha),
  • gryka zwyczajna (300 kg/ha),
  • hyzop lekarski (400 kg/ha),
  • jasnota biała (200 kg/ha),
  • krwawnica pospolita (200 kg/ha),
  • lebiodka pospolita - oregano (500 kg/ha),
  • łyszczec wiechowaty (300 kg/ha),
  • mięta długolistna (400-600 kg/ha),
  • mikołajek płaskolistny (700 kg/ha),
  • nostrzyk biały (300 – 600 kg/ha),
  • przegorzan kulisty (500 kg/ha),
  • rdest wężownik (350 kg/ha),
  • szałwia okręgowa (300 kg/ha),
  • szczeć pospolita (300 kg/ha),
  • trędownik bulawiasty (700 kg/ha),
  • żmijowiec zwyczajny (400 kg/ha).

Podczas koszenia warto jest zostawić kępki roślin zielnych. Dzięki temu, że pozostaną na trawniku i łące, to pszczoły będą miały więcej surowca do produkcji miodu. Pielęgnacja roślin miododajnych w ogrodzie jest bardzo łatwa. Wręcz większość z nich uznaje się za chwasty, które rosną w każdych warunkach.

Rośliny miododajne: wydajność. Które miododajne rośliny są najlepsze?

Wydajność miodowa jest modelową ilością miodu pochodzącą z rośliny rosnącej na jednym hektarze. Wartości są jednak zależne od rodzaju pszczół, odmiennych warunków glebowych, pogody i innych czynników środowiskowych. Ustalono średnią wydajność miodową dla poszczególnych roślin. Na podstawie tej wartości można określić, które rośliny miododajne są pod tym względem najlepsze.

Tworząc kwietne łąki najlepiej wysiewać nasiona na przełomie marca i kwietnia. Zarówno wieloletnie, jak i jednoroczne kwiaty będą stanowiły dobry materiał siewny. W kolejnych sezonach otrzyma się z pewnością większą miododajność, ze względu na to, że kwiatów każdego roku będzie więcej. W następnych latach wyrosną nie tylko rośliny pierwszoroczne, ale także samosiejki.

Wśród krzewów największe wydajności miodowe osiągają borówka czernica - 140 kg/ha i śnieguliczka biała – 190 kg/ha. Ceniona krzewinką jest wrzos pospolity o wydajności 120 kg/ha. Malina ma osiąga wartości od 150 do 250 kg/ha.

Do najbardziej miododajnych roślin należą: facelia błękitna, której wydajność wynosi 300 kg/ha, chaber bławatek: 300 kg/ha, lebiodka pospolita i przegorzan kulisty – 500 kg/ha oraz mikołajek płaskolistny 700 kg/ha. W uprawie polowej nostrzyk biały osiąga nawet 680 kg/ha. Najbardziej miododajnymi drzewami są: lipa drobnolistna i szerokolistna, których wydajność dochodzi do około 200 kg/ha.