Nieocenione różaneczniki

  • Majowe kwitnienie różaneczników to dla wielu miłośników roślin najefektowniejszy spektakl wyreżyserowany przez naturę.

  • Różanecznik
    Zdjęcie 1 z 4
    Różanecznik
  • Różaneczniki mają trzy ogromne zalety: przepiękne kwiaty, wiecznie zielone liście i, co równie ważne, są wytrzymałe na mróz. To klasyfikuje je w grupie najatrakcyjniejszych roślin ogrodowych. W okresie kwitnienia krzewy przykuwają uwagę różnorodnymi kolorami i formami kwiatów, poza sezonem ozdobione są ciemnozielonymi liśćmi. 

    Malownicze różane drzewko

    Botaniczna nazwa Rhododendron pochodzi z języka greckiego i w dosłownym tłumaczeniu znaczy: różane drzewo. Różaneczniki są bardzo starym rodzajem botanicznym, który jest reprezentowany przez 1000 znanych gatunków dzikich, występujących w przeważającej części w Azji. Niestety, większość z nich, ze względu na wymagania klimatyczne, nie nadaje się do uprawy w warunkach środkowoeuropejskich. Pierwsze odmiany ogrodowe, wrażliwe zresztą na zimno, otrzymano w Anglii na początku XIX w. ze skrzyżowania sprowadzonych na Wyspy Brytyjskie gatunków dzikich. Różaneczniki uprawiane w naszych ogrodach są zdrewniałymi krzewami różnej wielkości. W naturalnych siedliskach niektóre gatunki osiągają rozmiary drzew, np. Rhododendron giganteum, dorastający nierzadko do 30 metrów wysokości. W strefie arktycznej występują gatunki karłowe, takie jak Rhododendron nivale, przez większą część roku przykryte warstwą śniegu.

    Wielkokwiatowe hybrydy są najliczniejszą grupą różaneczników. Podczas gdy wiele starych odmian, takich jak ‘Cunninghams White’ czy ‘Catawbiense Grandiflorum’, wykazuje silny przyrost pędów, osiągając w dojrzałej postaci do 4 metrów wysokości, nowoczesne formy hodowlane mają zdecydowanie mniejszy pokrój i bardziej zwartą koronę. Takie odmiany jak ‘Peggy’ nawet po 10 latach nie mają więcej niż metr wysokości. Zakres barw u wielkokwiatowych mieszańców jest naprawdę imponujący; z najnowszych statystyk wynika, że jest on jeszcze większy niż u róż. Paleta kolorów obejmuje nawet kwiaty niebieskie, np. u odmian ‘Blue Boy’ i ‘Peter Alan’.

    Co zagraża różanecznikom?

    Najczęściej spotykanym szkodnikiem różaneczników jest opuchlak truskawkowiec Otiorhynchus sulcatus. Chrząszcz ten uszkadza liście różaneczników, począwszy od maja, wygryzając „zatoki” na brzegach liści. Opuchlaki prowadzą nocny tryb życia, dlatego w ciągu dnia nie zauważymy ich na roślinach. Samice składają jaja w podłożu pod roślinami. Wylegające się larwy uszkadzają korzenie i szyjkę korzeniową różaneczników.

    Różaneczniki do małych ogrodów

    Mieszańce Yakushimanum to bardzo dobra propozycja dla wszystkich tych, którzy nie dysponują w ogrodzie zbyt dużą powierzchnią uprawną. Są one mniejsze niż mieszańce wielkokwiatowe, lepiej znoszą warunki panujące na suchych słonecznych stanowiskach i wykazują tolerancję względem wapnia. Wybór dostępnych odmian nie jest wprawdzie wielki, niemniej jednak i tak jest w czym wybierać. Mieszańce mają kwiaty w różnych barwach – od białej, przez różowoczerwoną i jasnoczerwoną, do jasnożółtej. Mogą być również dwubarwne. Kolory te zmieniają się w miarę rozwoju kwiatów. Kwiatostany są duże, złożone z 16-18 kwiatów. Oprócz kwiatów dużą wartość ozdobną mają także ich liście – u niektórych odmian młode listki pokryte są delikatnym włoskowatym nalotem w kolorach od srebrzystobiałego do brązowoczerwonego.

    Gatunki dzikie są bardzo dużą, trudną do opisania grupą różaneczników, w której znajdują się krzewy o przeróżnych cechach rozwojowych.

    Wspólne dla nich jest to, że nie przeszły wielu hodowlanych manipulacji, toteż od lat zachowują ów ponadczasowy, rozpoznawalny, tajemniczy wygląd. Od nich to, oprócz rodzaju jakuszimańskiego, wzięło swój początek wiele mieszańców wielkokwiatowych. Należą do nich m.in. różanecznik fioletowy Rhododendron catawbiense, którego wartość dekoracyjna i duża mrozoodporność zadecydowały o tym, że odegrał bardzo dużą rolę w późniejszej hodowli odmian ogrodowych; różanecznik Smirnowa R. Smirnowii, mający skromniejsze wymagania glebowe i znaczną wytrzymałość na suszę; różanecznik olbrzymi Rhododendron maximum, kwitnący dużo później, w drugiej połowie lata, co jest rzadkością u krzewów tego rodzaju; różanecznik kaukaski Rhododendron caucasicum lubi miejsca pod osłoną sosen i brzóz, nie znosi suszy; różanecznik pontyjski Rhododendron ponticum; różanecznik Forresta odmiana rozesłana Rhododendron forresti var. repens; różanecznik Williamsa Rhododendron williamsianum.

    Azalie to także różaneczniki, ale przeważnie z sezonowymi liśćmi. Najwartościowszych i najodporniejszych odmian najlepiej szukać wśród mieszańców z grupy Knap Hill, które wyróżniają się kwiatami w kolorach żółtym, czerwonym, pomarańczowym i różowym. Azalia japońska Rhododendron obtusum zachowuje część liści także zimą i jest idealnym krzewem do małych ogrodów. W okresie kwitnienia, który przypada na maj-czerwiec, krzewy wydają tak dużo kolorowych kwiatów, że drobne liście i pędy są niemal niewidoczne.

    Właściwa pielęgnacja i uprawa różaneczników

    Mamy wiele przykładów na to, że uprawa i hodowla różaneczników jest możliwa także w naszych warunkach klimatycznych. Imponujące kolekcje różaneczników zgromadzone są m.in. w najstarszym w Polsce arboretum w Kórniku koło Poznania, w filii Wrocławskiego Ogrodu Botanicznego w Wojsławicach koło Niemczy czy w Rogowie niedaleko Skierniewic.

    W uprawie tych roślin najważniejsze jest utrzymanie optymalnych warunków glebowych. Podłoże pod uprawę różaneczników musi być luźne. Dlatego gleby gliniaste należy ulepszać piaskiem lub kompostem, dzięki czemu przepuszcza ono wodę, która na dłuższą metę bywa dla korzeni zabójcza. Optymalne jest podłoże torfowe, ma ono bowiem taką strukturę, jakiej potrzebują drobne korzenie. Zaleca się, aby po każdym przygotowaniu gruntu zmierzyć wartość pH (umożliwiają to specjalne testy do sprawdzania odczynu gleby). Jeśli pH wynosi więcej niż 5,5, ziemia nie nadaje się do uprawy normalnych różaneczników, ponieważ zawiera zbyt dużo wapna. W razie wątpliwości radzimy kupować odmiany z grupy Inkarho, które tolerują wapienne podłoże, a przy wyższej wartości pH tworzą mocniejszą bryłę korzeniową. Jeśli na podstawie testu stwierdzimy, że podłoże ma prawidłowy odczyn, różaneczniki nie będą potrzebowały zbyt troskliwej pielęgnacji. W okresie bezdeszczowym krzewy podlewamy deszczówką lub odstaną wodą z kranu – najpóźniej wtedy, gdy zaczną zwijać liście. Do zasilania wiosną powinno się stosować specjalny nawóz dla różaneczników. Aby krzewy zakwitły bujnie także w przyszłym roku, należy wyłamać wszystkie przekwitłe kwiatostany. Dzięki temu różaneczniki nie będą marnować sił na tworzenie nasion i całą energię włożą w zawiązywanie pąków kwiatowych.

    Jakie gleby odpowiadają różanecznikom?

    W uprawie rzadko dysponujemy glebami pod każdym względem odpowiadającymi wymaganiom różaneczników. Pod ich uprawę przeznaczamy gleby kwaśne, ale zasobne w substancję organiczną, stopniowo i równomiernie uwalniające składniki pokarmowe. Zasilanie nawozami mineralnymi przeprowadza się ostrożnie, w niewielkich dawkach. Przed posadzeniem krzewów należy wcześniej przygotować podłoże. Do gleby wykopanej z dołu dodajemy torf wysoki (kwaśny), igliwie sosnowe lub przekompostowaną korę sosnową oraz dobrze rozłożony obornik bydlęcy. Można też dodać liście dębowe. Otrzymaną mieszanką zasypujemy korzenie sadzonych różaneczników. Dół powinien mieć głębokość około 50-60 cm. Kwaśny odczyn gleby i zasobność w substancje organiczne oraz ściółkowanie i podlewanie sprzyjają rozwojowi grzybów symbiotycznych współżyjących z różanecznikami. Strzępki grzybów przerastają nie tylko korzenie, lecz także tkanki nadziemnych organów roślin: pędów, liści i kwiatów, oraz zewnętrzne tkanki nasion. Zjawisko to, zwane mikoryzą, gwarantuje prawidłowy wzrost i rozwój różaneczników.

  • Ulubione 1
  • Na podobny temat

    • Autor: artoo
    • 2013-05-08T10:29:00+02:00
  • 1 komentarz

    • Gość
      2013-05-21T15:37:51+02:00 ANNA (gość ) IP: 78.8.*.*
      W MOIM OGRODZIE SA KEWIATY I DRZEWKA OWOCOWE I OZDOBNE POZA TYM JEST DUZO PSZCZOŁ I MOTYLI O RAZ PTAKOW PIEKNIE CWIERKAJACYVCH ZAJADAJ SIE ZIARNAMI I ŁAKIOCIAMI KTORE WIESZAM IM NA GAŁAZKACH DREZW PODLATUJ A I SKUBIA

Wideo

Letnie cięcie wiśni Odtwarzaj

Nasi eksperci

 

mgr inż. Barbara Bogacz

mgr inż. Barbara Bogacz
nasza stała konsultantka
Pytania dot. uprawy
i pielęgnacji roślin
czwartki godz. 17-18
tel. 71 376 28 42

mgr inż. Barbara Bogacz

dr inż. Wojciech Pusz
nasz stały konsultant
Pytania dot. ochrony roślin
środy godz. 17-18
tel. 71 376 28 42

Porady

  • Wiszące ogrody

    Niezależnie od tego, czy za naszym oknem mamy tylko skrzynkę z pelargoniami, czy...

  • Jak uprawiać siedmiolatkę?

    Siedmiolatka jest rośliną odporną na niskie temperatury i można ją uprawiać na różne...

Połącz się z Mój Piękny Ogród

„Mój piękny ogród” to prawdziwa skarbnica wiedzy i inspiracji dla każdego miłośnika przyrody. Znajdziesz tu oryginalne pomysły na aranżacje ogrodów, balkonów i rabat kwiatowych, projekty nowych nasadzeń, a także sprawdzone porady na temat pielęgnacji i ochrony roślin sadowniczych, ozdobnych oraz warzywnych. Podpowiemy Ci, jak zadbać o ogród, aby każdego roku prezentował się niepowtarzalnie, zachęcając do wypoczynku w malowniczym otoczeniu.