Ogórecznik

  • Współczesna medycyna i kosmetologia chętnie wykorzystują zioła, nierzadko te zapomniane i mniej popularne.

  • Kwitnący ogórecznik przywabia chmary pszczół i innych owadów zapylających
    Zdjęcie 1 z 4
    Kwitnący ogórecznik przywabia chmary pszczół i innych owadów zapylających
  • Oto ziółko, którego roztarte liście pachną jak ogórki, a ich smak również przypomina to popularne warzywo. Ogórecznik lekarski Borago officinalis, bo o nim mowa, jest rośliną dwuletnią o pięknych delikatnych kwiatach koloru nieba w pogodny dzień. Należy do tzw. ziół sałatkowych, a jego kwiaty wykorzystywane są również do dekoracji.

    W średniowieczu ogórecznik był częstym motywem zdobniczym. Malowano go w herbarzach, tkano na gobelinach oraz szarfach zakładanych przez rycerzy, a to dlatego, iż uważano, że zioło to dodaje odwagi. Współczesne badania potwierdziły związek ogórecznika z „odwagą” – działa bowiem na gruczoły wydzielające adrenalinę. Roślina pochodzi z Azji Mniejszej i Syrii. Od dawna rosła także w basenie Morza Śródziemnego. Arabowie bardzo cenili ogórecznik, zakładając jego plantacje. Gdy rozpoczęli podbój Półwyspu Iberyjskiego, zioło dostało się do Hiszpanii, a stamtąd rozprzestrzeniło po całej Europie. U nas ogórecznik był popularny od średniowiecza. Traktowano go jako warzywo i zjadano na surowo lub po ugotowaniu jak szpinak. Nosił wówczas nazwy – boracz, borag, pazyta, ogrodna miodówka. A nazwa łacińska borago pochodzi prawdopodobnie z języka staroarabskiego i znaczy „ojciec potu”, co sugeruje wykorzystanie napotne tej rośliny.

    Zastosowanie w lecznictwie
    Ze względu na działanie osłaniające śluzówkę, ogórecznik wykorzystywany jest w leczeniu stanów zapalnych, zwłaszcza przewlekłych nieżytów górnych dróg oddechowych. Duża zawartość soli mineralnych powoduje, że zioło dodawane jest do potraw w diecie bezsolnej. Korzystnie wpływa też na procesy trawienia, wydalaniaoczyszczania organizmu, co poprawia wygląd skóry.
    Ogórecznik zawiera rozpuszczalną w wodzie i łatwo przyswajalną krzemionkę, która jest bardzo ważna szczególnie w diecie osób starszych, gdyż pierwiastka tego z wiekiem jest w organizmie coraz mniej. A krzem jest niezbędny w procesach przeciwdziałania chorobom naczyniowym i reumatycznym. Zwiększa także ogólną odporność organizmu. Natomiast olej z nasion ogórecznika ma podobne właściwości jak olej z nasion wiesiołka – obniża ryzyko zatorów i zakrzepów. Dzieje się tak, ponieważ zawarty w nim kwas gamma-linoleinowy obniża poziom cholesteroluciśnienie krwi. W homeopatii poleca się wyciągi ze świeżego ziela przeciw bólom wątroby. Zewnętrznie ogórecznik stosowany jest w postaci okładów w chorobach skóry (czyraki, wrzody, wypryski, także swędzenie pochodzenia alergicznego). Ziele zbiera się w czasie kwitnienia, ścinając pędy niezbyt nisko, aby rośliny do jesieni zdążyły odrosnąć i dać drugi zbiór. Świeże listki do bezpośredniego wykorzystania można zbierać o każdej porze. Zbierając kwiaty, odrywa się je delikatnie od kielicha. Korzystniejsze jest wykorzystanie świeżego ogórecznika niż suszonego, ponieważ zawiera on więcej składników czynnych. Do dłuższego przechowywania trzeba go jednak suszyć w temp. do 30ºC. Kwiaty można zamrażać lub kandyzować – w takiej formie nadają się do dekoracji.  

    Zastosowanie w kosmetyce
    Ziele zmieszane z otrębami stosowane jest do kąpieli w celu oczyszczenia i zmiękczenia skóry; przywraca jej jędrność i elastyczność.

    Wykorzystanie w kuchni
    Jak większość ziół, ogórecznik wykorzystywany jest w postaci świeżej lub suszony. Świeże liście, pędy i kwiaty dodawane są np. do sałaty liściowej i główkowej. Liście i pędy trzeba drobno pokroić, wówczas stracą swoją szorstkość, natomiast kwiaty dodaje się w całości; poza walorami smakowymi nadają potrawom ciekawy wygląd. Młode liście dodaje się także do mizerii, twarogu, miękkich serów, do jajek ugotowanych na twardo (wraz z koperkiem, olejem lub majonezem), a suszone – do potraw z dyni, kabaczka, cukinii i ogórków, także do zapiekanek warzywnych i ryżowych.
    Ogórecznik jest popularny w kuchni niemieckiej, gdzie dodaje się go do zup – pomidorowej, ziemniaczanej, do dań z baraniny, cynaderek, mięs mielonych, sosów ziołowych, potraw z twarogu, jajecznicy, omletu oraz warzyw, np. ogórków, białej fasoli, bakłażanów, kiszonej kapusty, kalarepy. We Francji pije się herbatę ze świeżego ogórecznika albo ziela zebranego przed kwitnieniem i przefermentowanego. W Rosji dodawany jest do grzybów, zimnych zup jarzynowych, barszczu ukraińskiego, wzmacnia smak farszu do pierogów, surówek oraz nalewek i win.
    Ogórecznik jest dobrym sąsiedztwem dla truskawek, ponieważ przyczynia się do ich lepszego wzrostu. Posadzony wśród pomidorów i róż chroni je przed szkodnikami. Jest też ziołem miododajnym, dlatego warto go uprawiać na terenach oblotów pszczół.

    Uprawa i pielęgnacja ogórecznika
    • gleba - lekka, dobrze przepuszczalna
    • stanowisko - słoneczne, nie lubi moczenia liści podczas podlewania
    • rozmnażanie - przez siew w kwietniu, bezpośrednio do gruntu w rzędy co 30-40 cm na głębokość 1-2 cm. Nasiona kiełkują po ok. 2-3 tygodniach, często nierównomiernie. W warunkach naturalnych ogórecznik rozmnaża się z samosiewu – może być nawet uciążliwym chwastem. Nasiona na własne potrzeby można zbierać na początku września

  • Ulubione 0
  • Na podobny temat

  • 1 komentarz

    • Gość
      2013-07-04T22:47:09+02:00 gość IP: 83.9.*.*
      A ja ciągle bałam się jego szorstkości. Od dzisiaj zaczynam go wykorzystywać w kuchni i kosmetyce. Agata

Wideo

Letnie cięcie wiśni Odtwarzaj

Nasi eksperci

 

mgr inż. Barbara Bogacz

mgr inż. Barbara Bogacz
nasza stała konsultantka
Pytania dot. uprawy
i pielęgnacji roślin
czwartki godz. 17-18
tel. 71 376 28 42

mgr inż. Barbara Bogacz

dr inż. Wojciech Pusz
nasz stały konsultant
Pytania dot. ochrony roślin
środy godz. 17-18
tel. 71 376 28 42

Porady

  • Wiszące ogrody

    Niezależnie od tego, czy za naszym oknem mamy tylko skrzynkę z pelargoniami, czy...

  • Jak uprawiać siedmiolatkę?

    Siedmiolatka jest rośliną odporną na niskie temperatury i można ją uprawiać na różne...

Połącz się z Mój Piękny Ogród

„Mój piękny ogród” to prawdziwa skarbnica wiedzy i inspiracji dla każdego miłośnika przyrody. Znajdziesz tu oryginalne pomysły na aranżacje ogrodów, balkonów i rabat kwiatowych, projekty nowych nasadzeń, a także sprawdzone porady na temat pielęgnacji i ochrony roślin sadowniczych, ozdobnych oraz warzywnych. Podpowiemy Ci, jak zadbać o ogród, aby każdego roku prezentował się niepowtarzalnie, zachęcając do wypoczynku w malowniczym otoczeniu.