Ogórecznik

  • Współczesna medycyna i kosmetologia chętnie wykorzystują zioła, nierzadko te zapomniane i mniej popularne.

  • Kwitnący ogórecznik przywabia chmary pszczół i innych owadów zapylających
    Zdjęcie 1 z 4
    Kwitnący ogórecznik przywabia chmary pszczół i innych owadów zapylających
  • Oto ziółko, którego roztarte liście pachną jak ogórki, a ich smak również przypomina to popularne warzywo. Ogórecznik lekarski Borago officinalis, bo o nim mowa, jest rośliną dwuletnią o pięknych delikatnych kwiatach koloru nieba w pogodny dzień. Należy do tzw. ziół sałatkowych, a jego kwiaty wykorzystywane są również do dekoracji.

    W średniowieczu ogórecznik był częstym motywem zdobniczym. Malowano go w herbarzach, tkano na gobelinach oraz szarfach zakładanych przez rycerzy, a to dlatego, iż uważano, że zioło to dodaje odwagi. Współczesne badania potwierdziły związek ogórecznika z „odwagą” – działa bowiem na gruczoły wydzielające adrenalinę. Roślina pochodzi z Azji Mniejszej i Syrii. Od dawna rosła także w basenie Morza Śródziemnego. Arabowie bardzo cenili ogórecznik, zakładając jego plantacje. Gdy rozpoczęli podbój Półwyspu Iberyjskiego, zioło dostało się do Hiszpanii, a stamtąd rozprzestrzeniło po całej Europie. U nas ogórecznik był popularny od średniowiecza. Traktowano go jako warzywo i zjadano na surowo lub po ugotowaniu jak szpinak. Nosił wówczas nazwy – boracz, borag, pazyta, ogrodna miodówka. A nazwa łacińska borago pochodzi prawdopodobnie z języka staroarabskiego i znaczy „ojciec potu”, co sugeruje wykorzystanie napotne tej rośliny.

    Zastosowanie w lecznictwie
    Ze względu na działanie osłaniające śluzówkę, ogórecznik wykorzystywany jest w leczeniu stanów zapalnych, zwłaszcza przewlekłych nieżytów górnych dróg oddechowych. Duża zawartość soli mineralnych powoduje, że zioło dodawane jest do potraw w diecie bezsolnej. Korzystnie wpływa też na procesy trawienia, wydalaniaoczyszczania organizmu, co poprawia wygląd skóry.
    Ogórecznik zawiera rozpuszczalną w wodzie i łatwo przyswajalną krzemionkę, która jest bardzo ważna szczególnie w diecie osób starszych, gdyż pierwiastka tego z wiekiem jest w organizmie coraz mniej. A krzem jest niezbędny w procesach przeciwdziałania chorobom naczyniowym i reumatycznym. Zwiększa także ogólną odporność organizmu. Natomiast olej z nasion ogórecznika ma podobne właściwości jak olej z nasion wiesiołka – obniża ryzyko zatorów i zakrzepów. Dzieje się tak, ponieważ zawarty w nim kwas gamma-linoleinowy obniża poziom cholesteroluciśnienie krwi. W homeopatii poleca się wyciągi ze świeżego ziela przeciw bólom wątroby. Zewnętrznie ogórecznik stosowany jest w postaci okładów w chorobach skóry (czyraki, wrzody, wypryski, także swędzenie pochodzenia alergicznego). Ziele zbiera się w czasie kwitnienia, ścinając pędy niezbyt nisko, aby rośliny do jesieni zdążyły odrosnąć i dać drugi zbiór. Świeże listki do bezpośredniego wykorzystania można zbierać o każdej porze. Zbierając kwiaty, odrywa się je delikatnie od kielicha. Korzystniejsze jest wykorzystanie świeżego ogórecznika niż suszonego, ponieważ zawiera on więcej składników czynnych. Do dłuższego przechowywania trzeba go jednak suszyć w temp. do 30ºC. Kwiaty można zamrażać lub kandyzować – w takiej formie nadają się do dekoracji.  

    Zastosowanie w kosmetyce
    Ziele zmieszane z otrębami stosowane jest do kąpieli w celu oczyszczenia i zmiękczenia skóry; przywraca jej jędrność i elastyczność.

    Wykorzystanie w kuchni
    Jak większość ziół, ogórecznik wykorzystywany jest w postaci świeżej lub suszony. Świeże liście, pędy i kwiaty dodawane są np. do sałaty liściowej i główkowej. Liście i pędy trzeba drobno pokroić, wówczas stracą swoją szorstkość, natomiast kwiaty dodaje się w całości; poza walorami smakowymi nadają potrawom ciekawy wygląd. Młode liście dodaje się także do mizerii, twarogu, miękkich serów, do jajek ugotowanych na twardo (wraz z koperkiem, olejem lub majonezem), a suszone – do potraw z dyni, kabaczka, cukinii i ogórków, także do zapiekanek warzywnych i ryżowych.
    Ogórecznik jest popularny w kuchni niemieckiej, gdzie dodaje się go do zup – pomidorowej, ziemniaczanej, do dań z baraniny, cynaderek, mięs mielonych, sosów ziołowych, potraw z twarogu, jajecznicy, omletu oraz warzyw, np. ogórków, białej fasoli, bakłażanów, kiszonej kapusty, kalarepy. We Francji pije się herbatę ze świeżego ogórecznika albo ziela zebranego przed kwitnieniem i przefermentowanego. W Rosji dodawany jest do grzybów, zimnych zup jarzynowych, barszczu ukraińskiego, wzmacnia smak farszu do pierogów, surówek oraz nalewek i win.
    Ogórecznik jest dobrym sąsiedztwem dla truskawek, ponieważ przyczynia się do ich lepszego wzrostu. Posadzony wśród pomidorów i róż chroni je przed szkodnikami. Jest też ziołem miododajnym, dlatego warto go uprawiać na terenach oblotów pszczół.

    Uprawa i pielęgnacja ogórecznika
    • gleba - lekka, dobrze przepuszczalna
    • stanowisko - słoneczne, nie lubi moczenia liści podczas podlewania
    • rozmnażanie - przez siew w kwietniu, bezpośrednio do gruntu w rzędy co 30-40 cm na głębokość 1-2 cm. Nasiona kiełkują po ok. 2-3 tygodniach, często nierównomiernie. W warunkach naturalnych ogórecznik rozmnaża się z samosiewu – może być nawet uciążliwym chwastem. Nasiona na własne potrzeby można zbierać na początku września

  • Ulubione 0
  • Na podobny temat

  • 1 komentarz

    • Gość
      2013-07-04T22:47:09+02:00 gość IP: 83.9.*.*
      A ja ciągle bałam się jego szorstkości. Od dzisiaj zaczynam go wykorzystywać w kuchni i kosmetyce. Agata
 

                 Zapraszamy do konkursu 

                 Ogrodnik Doskonały 2015

 

Wideo

Jak ratować rośliny po suszy lub zalaniu Odtwarzaj

Nasi eksperci

 

mgr inż. Barbara Bogacz

mgr inż. Barbara Bogacz
nasza stała konsultantka
Pytania dot. uprawy
i pielęgnacji roślin
czwartki godz. 17-18

tel. 71 376 28 42

 

dr inż. Grzegorz Pusz

dr inż. Wojciech Pusz
konsultant sezonowy
Pytania dot. walki z chorobami roślin

środy godz. 17-18

tel. 71 376 28 42 

Zapis do newslettera

 

„Mój piękny ogród” to prawdziwa skarbnica wiedzy i inspiracji dla każdego miłośnika przyrody. Znajdziesz tu oryginalne pomysły na aranżacje, a także sprawdzone porady na temat pielęgnacji i ochrony roślin. Podpowiemy Ci, jak zadbać o ogród, aby każdego roku prezentował się niepowtarzalnie, zachęcając do wypoczynku w malowniczym otoczeniu.

Porady

Połącz się z Mój Piękny Ogród