Szałwia lekarska

  • Od wieków była symbolem długowieczności i dobrego zdrowia. U nas mówiono: „U kogo szałwia w ogrodzie, tego śmierć nie ubodzie”.

  • Szałwia lekarska jest dobrym sąsiedztwem dla upraw kapusty i marchwii
    Zdjęcie 2 z 4
    Szałwia lekarska jest dobrym sąsiedztwem dla upraw kapusty i marchwii
  • Już w starożytności szałwia stosowana była jako lek i jako przyprawa. Nie każdy jednak mógł ją zbierać, ponieważ była uważana za roślinę świętą. W Rzymie zbiór szałwii poprzedzany był ofiarą z chleba i wina, a rośliny ścinano specjalnymi narzędziami z kamienia lub drewna. Jeszcze w średniowieczu we Francji uznawano ją za roślinę świętą, co zdarzało się nieczęsto, gdyż rośliny cenione w starożytności, w wiekach średnich popadały w niełaskę.

    Szałwia w lecznictwie
    Nazwa szałwii pochodzi od łacińskiego słowa salvare – być w dobrym zdrowiu, leczyć, zbawiać, ratować. Właściwości te szałwia zawdzięcza obecności związków czynnych, którymi są składniki olejku działające bakterio- i grzybobójczo, oraz garbnikom o działaniu ściągającym i antyseptycznym. Najwięcej olejku znajduje się w najmłodszych liściach, a w ciągu doby jest go w liściach najwięcej rano. Zawiera m.in. tujon, pinen, cyneol, kamforę. W liściach są również: garbniki, gorycze, saponiny, flawonoidy, żywice, biopierwiastkiwitaminy – B1, B2, PP, C, a także karoten (witamina A) oraz związek o działaniu estrogennym.
    Wiele ziół w świetle dzisiejszej wiedzy straciło swe znaczenie, ale nie szałwia. Surowcem nadal są liście, a dokładniej ulistnione szczyty pędów, zebrane przed kwitnieniem. Stosuje się je jako środek przeciwzapalny, ściągający, przeciwbakteryjny. Powszechnie szałwia znana jest jako środek przeciwbólowy przy bólach zębów i dziąseł. Jest również skutecznym ziołem żołądkowym, ponieważ pobudza wydzielanie soków żołądkowych, przeciwdziałając w ten sposób nadmiernej fermentacji. Na szczególną uwagę zasługują właściwości przeciwpotne szałwii. Picie naparu ze świeżych liści hamuje obfite pocenie się przez okres 2-3 dni.
    Olejek pozyskiwany z szałwii, wykorzystywany w aromaterapii, ma intensywne działanie i nie powinno się go używać bez konsultacji z aromaterapeutą. Pomocny jest w dolegliwościach reumatycznych, bólach mięśniowych i infekcjach bakteryjnych. Może być stosowany w formie masażu (zawsze rozcieńczony olejem bazowym), kąpieli lub inhalacji, np. odparowany z wodą w kominkach aromaterapeutycznych.

    Szałwia w kosmetyce
    Kąpiele szałwiowe pomocne są w chorobach skórnych i reumatycznych. Jak przygotować taką kąpiel? 100 g ziela szałwii należy zmieszać z 25 g liści babki lancetowatej i 25 g kwiatów rumianku (można również zastosować tylko szałwię, chociaż zawsze korzystniejsze są mieszanki z nieparzystej ilości gatunków). Zioła trzeba zalać 3 l wrzącej wody i odstawić na 15 minut (pod przykryciem). Napar przecedzając wlać do wanny i dopełnić wodą do 1/3 objętości, a zioła przełożyć do płóciennego woreczka i zanurzyć w wodzie. Kąpiel powinna trwać 15-20 minut.
    Odwar z szałwii i herbaty stosowany do płukania włosów przyciemnia je i usuwa siwiznę. Łyżkę liści szałwii i liści herbaty zalać 1 l wody i gotować na bardzo wolnym ogniu ok. 2 godzin. Odwar wciera się w skórę głowy i płucze włosy. Preparaty z szałwią w formie kremów stosuje się przeciwko zmarszczkom i rozstępom.

    Szałwia w kuchni
    Szałwia jest popularna zarówno jako przyprawa, jak i środek leczniczy. Dodawana jest w formie suszonej lub świeżej głównie do tłustego pożywienia – do mięs, szczególnie baraniny, wieprzowiny, gęsi, kaczki, ale także do ryb – węgorza, śledzi, zup rybnych oraz do dziczyzny. Świeżymi liśćmi można aromatyzować surówki i sałatki, a w północnych Włoszech, Szwajcarii i na południu Niemiec popularne są ciasteczka szałwiowe. Są to listki szałwii pieczone w cieście naleśnikowym.

    Szałwia w ogrodzie
    Szałwia jest bardzo dobrym sąsiedztwem dla upraw fasoli, kopru włoskiego, kapusty, marchwirozmarynu. Zapach roślin odstrasza mszyce i ślimaki. Wyciąg w stężeniu 1:3 odstrasza rolnice, podlewa się nim glebę. Oprócz szałwii lekarskiej właściwości lecznicze ma również szałwia muszkatołowa Salvia sclarea, która jest rośliną dwuletnią. Jej olejek różni się składem od olejku szałwii lekarskiej, a działanie jest szersze – stosuje się go w mieszankach kojących i tonizujących silne napięcia nerwowe i depresje. Opóźnia starzenie się skóry, przeciwdziała wypadaniu włosów, wzmacnia system immunologiczny. Zapach tej szałwii bardziej przypomina zapach lawendy. Znana w kwiaciarstwie ozdobna szałwia jednoroczna – szałwia błyszczącaSalvia splendens nie ma właściwości leczniczych. Szałwia ta pochodzi z Brazylii, ma wiele odmian, np. o kwiatach różowych, białych lub ciemnobordowych.

    • gleba – żyzna, dobrze uprawiona, o odczynie lekko zasadowym lub obojętnym.
    • stanowisko – wymaga dużo światła i ciepła.
    • rozmnażanie – przez siew nasion w marcu do inspektu lub skrzynek na głębokość 0,5 cm lub w kwietniu na rozsadniku na głębokość 1 cm. Gdy rośliny mają trzy liście, przesadza się je na miejsce stałe. Nasiona zachowują zdolność kiełkowania przez 3-5 lat. Szałwię można rozmnażać również latem przez sadzonki półzdrewniałe. Ukorzeniają się po miesiącu.
    • zbiór – szałwię do suszenia zbiera się 2-3 razy. Pierwszy zbiór w czasie kwitnienia, gdy jest największe stężenie olejków eterycznych. Suszymy w całości w temp. nie wyższej niż 30 stopni Celsjusza.
    • przechowywanie – w całości, tak jak zostały ususzone. Ziele rozdrabnia się bezpośrednio przed użyciem.
    • pielęgnacja – szałwia jest dość wrażliwa na mróz, trzeba ją okryć na zimę ziemią i gałązkami, wiosną przycina się pędy przemarznięte i kształtuje pokrój roślin (rozkrzewienie).

  • Ulubione 0
  • Na podobny temat

  • 0 komentarzy

Połącz się z Mój Piękny Ogród

 

 

          Wielki Rodzinny Konkurs Ogrodniczy

 

Prześlij zdjęcia swojej rodziny w ogrodzie, by wygrać cenne nagrody i znaleźć się na okładce "Przepisu na Ogród"!

 

 

                   Ogrodnik Doskonały 2015

          Przyjmowanie zgłoszeń zakończone!

                        Wyniki 25.09.2015

 

Wideo

Jak rozmnożyć piwonię Odtwarzaj

Nasi eksperci

 

mgr inż. Barbara Bogacz

mgr inż. Barbara Bogacz
nasza stała konsultantka
Pytania dot. uprawy
i pielęgnacji roślin
czwartki godz. 17-18

tel. 71 376 28 42

 

dr inż. Grzegorz Pusz

dr inż. Wojciech Pusz
konsultant sezonowy
Pytania dot. walki z chorobami roślin

środy godz. 17-18

tel. 71 376 28 42 

   e-mail: porady.mpo@gmail.com

Zapis do newslettera

 

„Mój piękny ogród” to prawdziwa skarbnica wiedzy i inspiracji dla każdego miłośnika przyrody. Znajdziesz tu oryginalne pomysły na aranżacje, a także sprawdzone porady na temat pielęgnacji i ochrony roślin. Podpowiemy Ci, jak zadbać o ogród, aby każdego roku prezentował się niepowtarzalnie, zachęcając do wypoczynku w malowniczym otoczeniu.

Porady